|
Rapport: Handleiding beleidsevaluatie. Deel 3: Evaluatietechnieken
(2007)
De Peuter Bart, De Smedt Joris, Van Dooren Wouter & Bouckaert Geert
Depotnummer: D/2006/10106/015
Korte samenvatting
Net als in het buitenland stellen we in België en Vlaanderen een
stijgende interesse voor en vraag naar beleidsevaluatie vast. Die versterkte
aandacht voor beleidsevaluatie kadert in een algemeen streven naar een
meer ‘evidence-based policy’, ofwel een geïnformeerd
en onderbouwd beleid. In welke mate maakt de overheid daadwerkelijk het
verschil ten behoeve van de samenleving? Evaluatie levert een unieke bijdrage
tot het antwoord.
Een belangrijke uitdaging ligt in het afstemmen van vraag en aanbod van
beleidsevaluatie. Een strategische hefboom daarbij is de opbouw van een
slagvaardige evaluatiecapaciteit binnen de overheid. Zulke interne evaluatiecapaciteit
is noodzakelijk om beleidsevaluaties goed voor te bereiden, om ze op een
kwaliteitsvolle wijze hetzij zelf uit te voeren hetzij op te volgen indien
ze worden uitbesteed, en om ze optimaal te kunnen gebruiken ter ondersteuning
en onderbouwing van beleidsbeslissingen.
Deze handleiding vormt de output van een tweejarig onderzoeksproject
binnen het Steunpunt Bestuurlijke Organisatie Vlaanderen, uitgevoerd door
het Instituut voor de Overheid (K.U.Leuven).
De opzet van deze handleiding is een bijdrage te leveren tot de ontwikkeling
en versterking van de evaluatiecapaciteit in de overheid en meer bepaald
de expertise inzake het evaluatieproces en -instrumentarium.
Deel 3 van de handleiding is gewijd aan de brede waaier van technieken
die men kan inzetten om beleid te evalueren. Het is opgevat als een kompas
voor de lezer om binnen een omvangrijk evaluatie-instrumentarium de meest
adequate techniek te vinden in functie van de informatiebehoefte, de evaluatiecontext
en de fase in het evaluatieproces. Voor elke techniek geven we een omschrijving
en gaan we in op de functie en de context voor gebruik. Tevens bespreken
we in hoofdlijnen de concrete toepassing van de techniek en de sterktes
en zwaktes.
Inhoudstafel
1. Inleiding
1.1 Kenmerken van een evaluatietechniek
1.2 Indeling van evaluatietechnieken
1.3 Selectie van een adequate evaluatietechniek
2. Technieken voor het structureren van een evaluatie
2.1 SWOT-analyse
2.1.1 Omschrijving
2.1.2 Functie
2.1.3 Context voor gebruik
2.1.4 Toepassing
2.1.5 Sterktes en zwaktes
2.1.6 Leeswijzer
2.2 Logische modellering van de beleidstheorie
2.2.1 Omschrijving
2.2.2 Functie
2.2.3 Context voor gebruik
2.2.4 Toepassing
2.2.5 Sterktes en zwaktes
2.2.6 Leeswijzer
2.3 Concept mapping
2.3.1 Omschrijving
2.3.2 Functie
2.3.3 Context voor gebruik
2.3.4 Toepassing
2.3.5 Sterktes en zwaktes
2.3.6 Leeswijzer
2.4 Colour vote
2.4.1 Omschrijving
2.4.2 Functie
2.4.3 Context voor gebruik
2.4.4 Toepassing
2.4.5 Sterktes en zwaktes
2.4.6 Leeswijzer
2.5 Beoordeling van evalueerbaarheid
2.5.1 Omschrijving
2.5.2 Functie
2.5.3 Context voor gebruik
2.5.4 Toepassing
2.5.5 Sterktes en zwaktes
2.5.6 Leeswijzer
3. Technieken voor dataverzameling
3.0 Overzicht dataverzameling bij personen
3.1 Selectie van observatie-eenheden: steekproeftrekking
3.1.1 Omschrijving
3.1.2 Functie
3.1.3 Context voor gebruik
3.1.4 Toepassing: toevalsgebaseerde steekproeftrekking
3.1.5 Toepassing: kwalitatieve steekproeftrekking
3.1.6 Welke grootte van de steekproef?
3.1.7 Leeswijzer
3.2 Focusgroep
3.2.1 Omschrijving
3.2.2 Functie
3.2.3 Context voor gebruik
3.2.4 Toepassing
3.2.5 Sterktes en zwaktes
3.2.6 Leeswijzer
3.3 Interview
3.3.1 Omschrijving
3.3.2 Functie
3.3.3 Context voor gebruik
3.3.4 Toepassing
3.3.5 Sterktes en zwaktes
3.3.6 Leeswijzer
3.4 Casestudie
3.4.1 Omschrijving
3.4.2 Functie
3.4.3 Context voor gebruik
3.4.4 Toepassing
3.4.5 Sterktes en zwaktes
3.4.6 Leeswijzer
3.5 Survey / schriftelijke vragenlijst
3.5.1 Omschrijving
3.5.2 Functie
3.5.3 Context voor gebruik
3.5.4 Toepassing
3.5.5 Sterktes en zwaktes
3.5.6 Leeswijzer
3.6 Etnografische en participerende observatie
3.6.1 Omschrijving
3.6.2 Functie
3.6.3 Context voor gebruik
3.6.4 Toepassing
3.6.5 Sterktes en zwaktes
3.6.6 Leeswijzer
4. Technieken voor analyse
4.1 GIS
4.1.1 Omschrijving
4.1.2 Functie
4.1.3 Context voor gebruik
4.1.4 Toepassing
4.1.5 Sterktes en zwaktes
4.1.6 Leeswijzer
4.2 Shift-share analyse
4.2.1 Omschrijving
4.2.2 Functie
4.2.3 Context voor gebruik
4.2.4 Toepassing
4.2.5 Sterktes en zwaktes
4.2.6 Leeswijzer
4.3 Inputoutput modellen
4.3.1 Omschrijving
4.3.2 Functie
4.3.3 Context voor gebruik
4.3.4 Toepassing
4.3.5 Sterktes en zwaktes
4.3.6 Leeswijzer
4.4 Macro-economische modellen
4.4.1 Omschrijving
4.4.2 Functie
4.4.3 Context voor gebruik
4.4.4 Toepassing
4.4.5 Sterktes en zwaktes
4.4.6 Leeswijzer
4.5 Delphi methode
4.5.1 Omschrijving
4.5.2 Functie
4.5.3 Context voor gebruik
4.5.4 Toepassing
4.5.5 Sterktes en zwaktes
4.5.6 Leeswijzer
4.6 Regressieanalyse
4.6.1 Omschrijving
4.6.2 Functie
4.6.3 Context voor gebruik
4.6.4 Toepassing
4.6.5 Sterktes en zwaktes
4.6.6 Leeswijzer
4.7 Kosten-batenanalyse
4.7.1 Omschrijving
4.7.2 Functie
4.7.3 Context voor gebruik
4.7.4 Toepassing
4.7.5 Sterktes en zwaktes
4.7.6 Leeswijzer
4.8 Kosteneffectiviteitsanalyse
4.8.1 Omschrijving
4.8.2 Functie
4.8.3 Context voor gebruik
4.8.4 Toepassing
4.8.5 Sterktes en zwaktes
4.8.6 Leeswijzer
4.9 Comparatieve tijdreeksen
4.9.1 Omschrijving
4.9.2 Functie
4.9.3 Context voor gebruik
4.9.4 Toepassing
4.9.5 Sterktes en zwaktes
4.9.6 Leeswijzer
5. Technieken voor beoordeling
5.0 Inleiding: waarderen en rangordening
5.0.1 Omschrijving
5.0.2 Functie
5.0.3 Context voor gebruik
5.0.4 Toepassing
5.0.5 Sterktes en zwaktes
5.0.6 Leeswijzer
5.1 Expert panel
5.1.1 Omschrijving
5.1.2 Functie
5.1.3 Context voor gebruik
5.1.4 Toepassing
5.1.5 Sterktes en zwaktes
5.1.6 Leeswijzer
5.2 Impact matrix
5.2.1 Omschrijving
5.2.2 Functie
5.2.3 Context voor gebruik
5.2.4 Toepassing
5.2.5 Sterktes en zwaktes
5.2.6 Leeswijzer
5.3 Cross impact matrix
5.3.1 Omschrijving
5.3.2 Functie
5.3.3 Context voor gebruik
5.3.4 Toepassing
5.3.5 Sterktes en zwaktes
5.3.6 Leeswijzer
5.4 Multicriteria-analyse
5.4.1 Omschrijving
5.4.2 Functie
5.4.3 Context voor gebruik
5.4.4 Toepassing
5.4.5 Sterktes en zwaktes
5.4.6 Leeswijzer
5.5 Benchmarking
5.5.1 Omschrijving
5.5.2 Functie
5.5.3 Context voor gebruik
5.5.4 Toepassing
5.5.5 Sterktes en zwaktes
5.5.6 Leeswijzer
5.6 Efficiëntieanalyse: Free Disposal Hull
5.6.1 Omschrijving
5.6.2 Functie
5.6.3 Context voor gebruik
5.6.4 Toepassing
5.6.5 Sterktes en zwaktes
5.6.6 Leeswijzer
6. Overzicht evaluatietechnieken
|
