|
|
 |
B-project: De efficiënte overheid geanalyseerd (2008)
OMSCHRIJVING
Het project 'De Efficiënte Overheid geanalyseerd' onderzocht enkele pistes rond de vraag ‘Hoe kan de overheid omgaan met stijgende behoeften, terwijl ze over steeds minder personeelsmiddelen zal beschikken?’. Op basis van een opengetrokken debat over het efficiëntievraagstuk binnen de overheid hebben de onderzoekers een reeks aanbevelingen opgesteld om de Vlaamse overheid beter, efficiënter en effectiever te doen werken. Aan de basis hiervan lag een analyse van het efficiëntiedebat met een focus op de personeelsfactor binnen de overheid.
Het onderzoek valt uiteen in drie onderzoeksfases. Ten eerste werd het personeelsbestand van de Belgische publieke sector in kaart gebracht. Om een goed en eerlijk debat over de efficiëntie in de overheid te kunnen voeren, moest er immers duidelijkheid geschept worden over de omvang van het ambtelijk apparaat.
Ten tweede werd een internationaal vergelijkende studie uitgevoerd naar de manier waarop enkele overheden uit onze buurlanden het efficiëntiedebat aangegaan zijn.
Ten derde werd een reeks aanbevelingen geformuleerd ten aanzien van de Vlaamse overheid bij het opzetten van een efficiëntieprogramma.
Het dataverzamelingsluik startte vanuit de vaststelling dat er in België momenteel geen instantie meer is die op een geconsolideerde wijze statistieken bijhoudt over de omvang van het ambtenarenapparaat. Van 1969 tot 2001 bestond er een jaarlijkse publicatie ‘Overzicht van de personeelssterkte in de overheidssector’ -uitgegeven door het toenmalige federale Ministerie van Ambtenarenzaken. Sindsdien is deze tijdreeks opgedoekt. Om het aantal ambtenaren in ons land te tellen, hebben de auteurs dus de personeelsstatistieken van de verschillende overheden in ons land in kaart gebracht.
Casestudies bij twee van onze buurlanden en voorname handelspartners, zijnde Nederland en het Verenigd Koninkrijk, reikten een aantal voorbeelden en lessen aan die kunnen meegenomen worden in het efficiëntiedebat binnen de Vlaamse overheid. De focus in deze internationale verkenningsronde ging uit naar efficiëntieprogramma's die de personeelsaantallen binnen de overheid mee opnamen.
In Nederland richtten de onderzoekers zich op het Programma Vernieuwing Rijksdienst waarmee het kabinet Balkenende IV tegen 2011 tot een 'kleinere en betere overheid' wil komen. Een reeks besparingsdoelstellingen -onder de vorm van departementale taakstellingen– moeten op een termijn van vier jaar tot een bezuiniging van 630 miljoen euro en een afslanking met 12.800 ambtenaren leiden.
Voor het Verenigd Koninkrijk werd het Gershon Efficiency Programme (2004-2008) onder de loep genomen. Dit programma had als doel de publieke dienstverlening te transformeren door efficiëntiewinsten te boeken en te herinvesteren in de directe dienstverlening, voornamelijk binnen de sectoren onderwijs en gezondheidszorg. De Britse overheid trok onlangs nog de conclusie dat de vooropgestelde doelstellingen, onder meer het verminderen van het aantal administratieve posten met 84.000 en het besparen van 21.5 biljoen pond per jaar tegen 2008, werden behaald.
De resultaten van deze eerste twee onderzoeksluiken mondden uit in het opstellen van een reeks aanbevelingen aan de Vlaamse overheid. Deze kunnen meegenomen worden in een hervormingstraject waarbij de overheid zich tot doel stelt efficiënter en effectiever werk te leveren. De aanbevelingen behandelen het efficiëntiedebat in de brede zin, maar gaan ook dieper in op het al dan niet opnemen van een personeelsreductie bij een potentieel efficiëntieprogramma in de toekomst.
VALORISATIE
ONDERZOEKERS
K.U.Leuven, Instituut
voor de Overheid
Coördinatie: Annie
Hondeghem
Uitvoering: Maarten
Luts & Karlien
Delbeke (1 VTE, 2008)
|
