Muziektermen
SABAM
zie ook: Auteursvereniging , Auteursrecht en Auteursrechten
In 1922 werd onder impuls van Emiel Hullebroeck NAVEA (Nationale Vereniging voor Auteursrecht) opgericht, nadien herdoopt in SABAM (Société des Auteurs Belges - Belgische Auteursmaatschappij). Sabam is een burgerlijke coöperatieve vennootschap, een privé-instelling die geen winst nastreeft - wel natuurlijk een commissie (werkingskost: 18.4% op de totale inkomsten in 1998; 22.5% in 1997, 19.3% in 2001) dient aan te rekenen voor het gepresteerde werk - en die door de leden bestuurd wordt. Er zijn drie categorieën van leden: vennoot-titularis (wie niet aan de vereisten voor de andere twee groepen voldoet), vennoot-stagiar (via diploma of aanvaardingsproef) en gewone vennoot (die ondermeer een minimum bedrag aan auteursrechten heeft ontvangen). Aansluiten kan door een maatschappelijk aandeel vol te storten (5000 Bef, wat stemrecht geeft op de algemene vergadering) of voor eenvierde; daarna wordt een jaarlijkse bijdrage van 1.000 Bef gevraagd voor de beheerskosten voor auteurs (4000 Bef voor muziekuitgevers). Aangifte van muziekwerken mag sinds 2001 via een aangifteformulier (voordien partituur en/of tekst, later ook opname), maar wie op een puntwaarde hoger dan 15 wil aanspraak maken moet het werk, inclusief partituur nog wel voorleggen (muziekuitgevers dienen een soort copie van het uitgavecontract in). Sabam is unitair, niet alleen wat zijn Belgisch karakter betreft maar ook wat betreft de rechten die ze beheert, dit zijn alle mogelijke auteursrechten, waaronder de verschillende soorten auteursrechten in verband met muziek. Sabam int en verdeelt de vergoedingen voor het gebruik van haar repertoire en dat van de buitenlandse auteursverenigingen waarmee wederkerigheidscontracten zijn afgesloten. Op de documentatiedienst worden alle gedeclareerde werken gestockeerd met ondermeer de overeengekomen verdeelsleutels in het muziekuitgeverscontract . De werken worden ingevoerd in het Muziekwoordenboek, een combinatie van computer en pianoklavier waardoor de melodielijn wordt overgezet in een cijfercode; dit muziekwoordenboek is handig bij mogelijk plagiaat. De inning van de rechten gebeurt centraal (voor de mechanische reproductierechten, omroepen, kabelfirma's) of via regionale inningskantoren (voor uitvoeringsrechten, toevallige gebruikers, contracten met winkels, café's ..., waarvoor specifieke tarieven zijn uitgewerkt). De geïnde uitvoeringsrechten worden verdeeld via een puntensysteem dat rekening houdt met de tijdsduur en ook met de aard van het werk ('ernstige' muziek wordt hoger gewaardeerd dan 'populaire' - onder druk van ZAMU in 2000 ten goede aangepast). Het puntensysteem wordt toegepast op alle aan Sabam meegedeelde uitvoeringen (via lijsten van uitgevoerde werken bij optredens of via playlists van omroepinstituten). Sabam onderscheidt drie groepen van gebruikers van uitgevoerde werken: de grote, institutionele gebruikers (waaronder radio-en TV-stations, die primaire rechten betalen, en kabelfirma's die secundaire rechten betalen), toevallige inrichters (waaronder bal- of concertinrichters) en regelmatige gebruikers (waaronder horeca, bioscopen); de eerste twee dienen programma's in te vullen van alle uitgevoerde werken - zo de nationale radio- en TV-zenders, maar de lokale radiozenders mogen volstaan met de opgave van één dag per maand - terwijl bij de regelmatige gebruikers steekproeven worden genomen. Mechanische reproductierechten worden rechtstreeks betaald aan de rechthebbenden. Sabam heeft ook een sociale dienst voor zijn leden en bemoedigt de artistieke creatie ondermeer via de BAP (Belgische Artistieke Promotie). Via ondermeer deelname aan MIDEM, het uitbrengen van promo-CD's, sponsoring van concerten tracht de BAP het werk van de Belgische artiesten te promoten (zo financiert de BAP in 2002 voor maximaal 50% een videoclip bij een driemaal geprogrammeerde song voor het VTM-programma Bel 21). In 1998 telt Sabam 28.820 leden. Sinds 2000 heeft Sabam een multimedialoket (ondermeer voor Internet-toepassingen): Belgian One Stop Shop (BOSS).
Voor 1996 inde Sabam voor 3.310.298.964 BEF aan auteursrechten, waarvan 1.387.008.102 BEF muziekuitvoeringsrechten en 1.104.697.888 BEF mechanische reproductierechten (naast 117.574.291 BEF in de rubriek dramatische, literaire en audiovisuele werken en 688.354.839 BEF in de rubriek gemeenschappelijke inningen van ondermeer commerciële, satelliet- en kabelomroepen en lokale radio's). Voor 1997: totaal 3.466.291.217 BEF, waarvan 1.500.350.558 BEF muziekuitvoeringsrechten en 1.156.334.132 BEF mechanische reproductierechten (naast 138.832.813 BEF in de rubriek dramatische, literaire en audiovisuele rechten, 651.222.820 BEF in de rubriek gemeenschappelijke inningen en 19.550.894 BEF in de rubriek beeldende kunsten). Voor 1998 heeft Sabam in totaal 4.391.000.000 BEF geïnd.
Voor België zijn volgens de European Music Observatory in 1998 volgende bedragen geïnd (in miljoenen Euro): live music (6.4), andere performances - disc-jockey equipment, juke-boxes, background music systems, radio en TV-ontvangers (26.3), radio en TV - broadcasting, satelliet en kabel (38.7), mechanicals (21.7), private copie (0.6), andere (18), in totaal voor 111.7 miljoen Euro. Per hoofd van de Belgische bevolking komen de performing rights betalingen in 1998 neer op 7 Euro.
Voor 2001 (Music & Copyright 16.10.2002) int Sabam (in miljoenen dollar) 52.9 (-2.5 t.o.v. 2000) aan performance collections, 20.9 (+4.8) en aan mechanical collections; 10.0 revenues from abroad staan tegeover 15.9 revenues sent abroad; administration costs zijn 17.8% (in 2000 nog 19%); total collections voor 2001: 93.6 (+2.0). Sabam zelf geeft volgende cijfers (in euro) voor 2001: auteursrechten in totaal: 110.664.331 (inbegrepen minieme literaire rechten en beeldenden kunsten, maar voor het eerst een groot pak voor reprografie, nl. 1.840.261), waarvan mechanische reproductierechten: 30.081.020 en zustermaatschappijen: 11.429.140.
In Euro en voor 2001 in Sabam auteursrechten globaal voor 110.664.331 Euro, waarvan agentschappen 39.967.373, media (omroepen en kabel) 26.763.931, zustermaatschappijen 11.429.140, mechanische reproductierechten 30.081.020, beeldende kunst 550.123, literaire rechten 32.481 en reprografie 1.840.261.
In 2002 boekte Sabam voor de scheppend ekunstenaars een bedrag aan uit te kerne rechten van zowat 93.74 miljoen Euro, zijnde een stijging van 9.34% in vergelijking met het jaar voordien.
Sabam vertegenwoordigt anno 2003 zo'n 21.000 leden uit de muziekwereld waarvan ongeveer 6000 minder dan 250 euro per jaar uitgekeerd krijgen.