Lara Croft headphones graffiti LPs Zap muurschildering

Muziektermen

Muziekuitgever

Een muziekuitgever (publisher of publishing company) handelt in muziekwerken (songs) en het intellectueel recht erop, en niet in fonogrammen. Een van zijn essentiële taken bestaat er in de rol van bemiddelaar te spelen tussen de artiest en de A & R manager van de fonogramfirma. Hij exploiteert en administreert songs van auteurs , die daarvoor hun exploitatierechten aan hem afstaan, levenslang of voor een bepaalde periode. Een muziekuitgever zorgt ervoor dat de songs die hij in zijn cataloog verworven heeft zoveel mogelijk uitgevoerd en gedupliceerd worden. Het aansturen op het maken van coverversies van een song past volledig in zijn taak. Ondermeer omdat sommige songs een langer leven beschoren zijn dan één fonogramopname, is de muziekuitgeverij een lukratieve business. De voornaamste inkomsten van de muziekuitgever betreffen: een deel - het andere deel gaat naar de auteurs - van de uitvoeringsrechten, de mechanische reproductierechten, van de synchronisatierechten (als hij een song op de soundtrack van een film weet te krijgen, bijvoorbeeld) en de drukrechten (verkoop van partituren, songboeks met de liedjes van artiesten , maar ook afgedrukte teksten). Sinds 2000 komen daar ook nog de inkomsten bij uit mobile phone ringtones (MPRT's) (in 2001 voor een globaal bedrag van 50 miljoen dollar) - MCPS rekent 0.14 dollar per download of 10% op revenues. Muziekuitgeverijen kunnen independent opereren maar ook geaffilieerd zijn met een fonogramfirma . In het laatste geval keert een deel van de mechanische reproductierechten, die dienen verdeeld te worden onder componist, tekstdichter en muziekuitgever maar dienen betaald te worden door de fonogramfirma, terug naar de 'gezamelijke kas' van fonogramfirma en muziekuitgever. Voorwaarde is dan wel dat de componist en tekstdichter hun werken hebben afgestaan aan de betrokken geaffilieerde muziekuitgever, voorwaarde waartoe ze, als artiesten dan, wel eens gedwongen worden in het contract met de fonogramfirma. Sommige kleinere muziekuitgevers of auteurs die voor zichzelf een eigen muziekuitgeverij oprichten, laten hun zaken behartigen door een administrerende muziekuitgever, die daarvoor een commissie ontvangt van de originele muziekuitgever. Op dezelfde manier kan een muziekuitgever zich laten vertegenwoordigen, in het buitenland, bijvoorbeeld, alwaar hij zelf niet aanwezig is, door een andere muziekuitgever. Die wordt dan sub(muziek)uitgever geheten. Muziekuitgevers dateren van voor de periode van de geluidsvastlegging en creëerden tot dan een inkomen uit de verkoop van drukwerk met muziek, de muziekbladen. Ook al dreigt hun impact als verkopers van songs aan belang te hebben ingeboet ten voordele van fonogramfirma's als verkopers van geluidsdragers, toch mogen de muziekuitgevers beschouwd worden als de grondleggers van de moderne muziekindustrie. Zij zorgden er voor het eerst voor dat tussen de uitvoerende auteur en het publiek - denk aan het straat- of marktlied - een commerciële instantie schoof die brood probeerde te verdienen aan de verkoop van een drager, zij het toen nog bedrukt papier. EMI Music en Warner/Chappel strijden om de titel van 's werelds grootste muziekuitgeverijen, wellicht gevolgd door de muziekuitgeverijen van Universal, maar mogelijk ook door die van BMG of MCA. Verder figureren onder de majors van de muziekuitgeverijen ook nog Irving/Almo (de niet verkochte muziekuitgeverijen van A&M), de muziekuitgeverij van Paramount Pictures Paramount Music (vroeger Famous Music), de door Freddie Bienstock gecontroleerde muziekuitgeverijen (E.B. Marks, Carlin Music) en independents als Peer-Southern of Shapiro-Bernstein terwijl ook Sony met CBS/Tree en later in een overeenkomst met ATV (Michael Jackson) weer in de running is. Maar ook Windswept/Pacific, de Amerikaanse muziekuitgeverij-arm van het Japanse Fujisankei, ontplooit een grote aktiviteit. En ook Paul McCartney zit met zijn MPL in het uitgeverijwezen. Alleen voor 1997 is de top zes van de grootste muziekuitgeverijen (naar bruto inkomsten) in dalende volgorde: EMI (met 50% in Jobete, de vroegere Motown-muziekuitgeverij), Warner-Chappell, BMG, Sony, PolyGram en MCA. De koop in 1998 van PolyGram door Seagram (Universal Music Publishing) zal zich ook in het landschap van de wereld-muziekuitgevers laten gevoelen.
Michael Jackson koopt half 2002, samen met enkele vennoten van Sony Music Acuff-Rose, beroemde country-muziekuitgever, die dus eigendom wordt van Sony/ATV.
Voor 2001 maakt Music & Copyright volgende rangschikking op basis van gross revenues (in miljoenen dollar): EMI MP (630), Warner Chappell (450), UMPG (400), Sony/ATV (280), BMG MP (260), Others 1.480).

Voor België maakt Music & Copyright in 2002 de volgende gegevens bekend over de major publishers: EMI Music Publishing (eigenaar van Be's Songs) is de grootste met veel aandacht voor lokaal repertoire, Sony/ATV de kleinste; Warner Chappell heeft een 18% marktaandeel, waarvan 90% internationaal; op de derde plaats komt BMG MP met een 12% marktaandeel, waarvan 75% internationaal en met administratiedeals van Bonzai Music en Big Time; Universal Music Publishing Group is de vierde grootste met een 10% marktaandeel.
Voor 1999 en voor de wereld/België meldt Music & Copyright volgende cijfers: broadcast (1.657 miljard dollar/27.82 miljoen dollar), public performance (1.338 miljard dollar/14.52 miljoen dollar), reproduction based revenues (2.631 miljard dollar/41.20 miljoen dollar), print (733 miljoen dollar/n.a.), totaal (6.570 miljard dollar/84.95 miljoen dollar; plus 2%/min 29% t.o.v. 1998).
Voor 2001, in miljoenen dollar, meldt Music & Copyright voor België/de wereld: radio 12.98/ 767.73, television, cable & satellite 10.39/ 1,129.81, public performance 32.65/ 1,278.37, reproduction-based revenues 26.65/ 2,419.55, print and rentel n.a./ 804.87, totaal 82.68/ 6,626.78 (-3.6% minder dan jaar voordien).

Links