Lara Croft headphones graffiti LPs Zap muurschildering

Muziektermen

Fonogramfirma

zie ook: Major

De fonogramfirma (spreektaal: platenfirma, in de USA: record company) is verantwoordelijk voor het verwerven ( A & R ) en begeleiden van artiesten (artist development) die een fonogramopname willen maken en voor het aanmaken (product manager), de marketing (marketing manager), de promotie (promotiemanager) en de distributie (sales manager) van hun fonogrammen. A & R, productie, marketing en promotie kunnen de meest creatieve en in elk geval de meest essentiële taken van een fonogramfirma genoemd worden. Daarnaast kunnen nog een aantal ondersteunende functies, elk bezet door een overeenkomstige manager, voorkomen van meer administratieve (financiële, juridische) of arbeidsintensieve aard (stockbeheer van magazijn, distributie-afdeling). Men kan zeggen dat de creatieve functies binnen het fonogrambedrijf, de A & R-politiek, de producersactiviteit en de marketing- en promotiestrategie, elk een eigen aanpak vereisen per label en/of per artiest, in tegenstelling tot de ondersteunende functies die geen specifieke benadering veronderstellen per label of per artiest. De top van een fonogramfirma wordt gevormd door een president (general manager of C.E.O.), welke de belangrijkste beslissingen neemt, contracten afsluit en contacten onderhoudt met de artiesten. Alnaargelang de omvang van het bedrijf wordt hij eventueel bijgestaan door een vice-president en één of meerdere marketing managers, labelmanagers, product managers (zorgt voor de praktische werk: artwork en mastertape op tijd in het duplicatiebedrijf, voldoende voorraad, hulp bij marketing - bijvoorbeeld, bij speciale acties...), promotiemanagers, sales managers (die eventueel een ploeg vertegenwoordigers of sales representatives begeleidt). Met de opkomst van het Internet hebben de meeste fonogramfirma's ook een Internet-, e-commerce- of nieuwe media-afdeling, die nauw samenwerkt met de andere afdelingen (alleen zo kan een vlekwerking ontstaan met andere media - een independent website van een onbekende band kan nooit traffic genereren). Omwille van kennis en knowhow op al deze domeinen claimen fonogramfirma's de status van expertsysteem (en van onmisbaarheid, ook in de on line markt). Fonogramfirma's worden opgedeeld in majors en independents . De majors kunnen een filiaal hebben in het buitenland, dan wel hun fonogrammen daar licentiëren of laten verdelen door een andere fonogramfirma. Een licentiedeal is breder van opzet dan een distributiedeal en bevat, bijvoorbeeld, ook de opdracht tot het voeren van promotie door de licentienemer. De licentiegever kan in een licentiedeal zijn hele cataloog licentiëren - men spreekt dan van een label deal - of ook één of enkele van zijn masters.
Sinds de tweede helft van de jaren negentig zijn de traditionele fonogramfirm's prominent on line aanwezig op het Internet, dat extra mogelijkheden biedt qua voorbeluistering, informatieverschaffing, promotie en ook verkoop. Daarnaast zien independents een nieuwe uitdaging om zich te presenteren als on line of virtuele fonogramfirma's, die niet eens over een kantoor beschikken en muziek niet meer op een materiële manier op geluidsdragers maar op een immateriële wijze aanbieden. Via zo'n virtuele fonogramfirma, in zijn zuiverste vorm, kan men muziek beluisteren, informatie opdoen, muziek downloaden (eventueel via MP3-bestanden) en commentaar geven in discussiegroepen. De bona fide virtuele fonogramfirma's zorgen dat de auteurs en uitvoerders vergoed worden in hun copyright en hebben daarover een overeenkomst met een auteursvereniging . Vele on line fonogramfirma's bieden nochtans ook de mogelijkheid om geluidsdragers te bestellen en door de post te laten versturen. In de praktijk komen dus mengvormen voor tussen de traditionele brick-and-mortar fonogramfirma en de virtuele fonogramfirma.
Eind 1999 is het duidelijk dat vooral independents en nog niet gesigneerde/bekende artiesten opnamen digitaal ter beschikking stellen (via, bijvoorbeeld, IUMA, deel van EMusic, of, Liquid Platinum, onderdeel van Liquid Audio, of New Music Spotlight van Amazon), soms zelfs gratis (of in elk geval tegen hoge royalties gaande tot 60%), op het Internet en dat de grote fonogramfirma's en bekende artiesten downloading hebben aanvaard, maar dan vooral als promotie-activiteit. Daarmee komt de klassieke strijd tussen majors en independents in een nieuw daglicht te staan; eveneens de rol van A&R in klassieke fonogramfirma's. Internet companies die begonnen zijn materiaal te verdelen van ongetekende acts -launch sites - zijn: mp3.com, IUMA (eigendom van Emusic.com), SpinRecords, Sightsound.com, Rapstation.com (Chuck D), en in de UK: Musicunsigned en Peoplesound; maar ook websites van Internet companies als Liquid Audio, Yahoo!, Virgin Entertainment, Amazon en Billboards Talent Net, bieden kansen aan nieuw talent, waarbij enige kwaliteitscontrole wordt uitgeoefend; maar Fucca Sound en Y2K Music bieden open access, aanvaarden alles. Precies om de A&R-functie niet te verliezen lanceert Universal eind 1999 zijn website FarmClub.com voor nieuwe, ongetekende acts. Bovendien bieden zij ook marketing en promotie. Farm Club partners zijn AOL (eigenaar van Internet music service Spinner.com en mp3 software ontwikkelaar Winamp, populaire download technologie), USA Networks (gedeeltelijk eigendom van Seagram) en MTV Networks en sponsor Sprite (van Coca Cola). USA Networks zal een wekelijks TV-programma uitzenden waarin beginnende groepen het tegen mekaar opnemen, waarvan de winnaar dan een contract krijgt; MTV Networks zal links hebben op zijn websites, waaronder de Farm Club charts.
De virtuele fonogramfirma's zijn onderworpen aan een aparte kosten-inkomsten boekhouding; zo geraakt begin 2000 bekend dat MP3.com, die vooral muziek van minder bekende en beginnende artiesten aanbiedt, 90% van zijn inkomsten haalt uit on line advertising.

Links

Volgende eerste vier music link addressen geven toegang tot quasi alle internationele fonogramfirma's (naast andere links):