Lara Croft headphones graffiti LPs Zap muurschildering

Muziektermen

Billijke vergoeding

zie ook: Auteurswet

De Belgische auteurswet garandeert, in het kader van de naburige rechten, de uitvoerende kunstenaars en de producenten de betaling van een vergoeding voor elke niet-live verspreiding van hun muziek (van geluidsdrager of omroep - van de omroep is exact geweten wat wordt uitgezonden) op een publieke plaats via de zogeheten billijke vergoeding (de auteurs hebben normale auteursrechten , die via Sabam worden geïnd en verdeeld). In de uitvoeringsbesluiten van de auteurswet worden de berekenigswijzen en bedragen bepaald, resulterend uit overleg tussen de organisaties van de artiesten-vertolkers (Microcam en Uradex; sinds 2002 alleen Uradex) en van de producenten (SIMIM), enerzijds, en representatieve organisaties van de betrokken sectoren (Dun & Bradsheet Outsourcing Service voor de distributie en de kappers, Honebel voor de horeca, Federatie van Cinema's van België - FCB), anderzijds. De (vraag voor) inning gebeurt door deze laatste organisaties, de verdeling en afrekening door de eerstgenoemde beheersorganisaties, 50% voor de producenten en 50% voor de uitvoerders (welke laatste, op basis van analyse van het repertoiregebruik, zo via informatie op het aangifteformulier, nog eens dient opgesplitst naar de twee erkende beheersorganisaties - daarvoor is de tijdelijke vereniging Uradex-MicroCam opgericht). Om de billijke vergoeding internationaal te regelen wordt gewerkt aan een internationale database voor artiesten (IPD - International Performer's Database): daarin krijgen de artiesten een uniek IPN (international performer's number) dat gelinkt wordt aan de identificatie van geluidsopnamen, films of multimedia (enkel de uitvoerders werken daarmee, Simim sluit geen wederkerigheidscontracten, en verdeelt dus niets aan het buitenland - de plaatselijke dochter van de majors int). De inning en verdeling (bij 300.000 handelszaken die opgenomen muziek kunnen gebruiken, gaande van individuele gebruikers als omroepen - waarmee tarieven rechtstreeks worden onderhandeld en ook uitbetaald - over clubs tot haarkappers, waarbij onrechtstreeks gewerkt wordt) is gestart in het najaar van 1999. Het bedrag van de billijke vergoeding voor regelmatige gebruikers varieert naargelang parameters (oppervlakte van de zaak, openinguren), maar bedraagt voor de meeste café-uitbaters 14 BEF per dag voor een dagelijkse en doorlopende muziekverspreiding, voor de meeste kapsalons 6 BEF per dag en voor een discotheek tussen 1 à 2% van het omzetcijfer. Voor een festival wordt 6 Bef per zitplaats voor de hele duur van het festival aangerekend. Voor de jeugdsector en de socio-culturele sector worden fel bediscussieerde lage tarieven afgesproken in de loop van 2001 voor kleinere oppervlaktes, voor veelgebruikte of polyvalente zalen, voor tijdelijke activiteiten, voor fuiven met grotere oppervlaktes, voor organisaties in openlucht, voor jeugdhuizen (waardoor de billijke vergoeding maximaal tussen 2 en 4% van de kosten zal liggen).
Eenmaal op kruissnelheid verwacht MicroCam een opbrengst van 300 à 400 miljoen BEF per jaar. De verdeling gebeurt als volgt. Eerst wordt een bedrag bepaald dat zal verdeeld worden voor klassieke muziek en voor populaire muziek (op basis van markstudies van Auvibel over het copiëren). Beide bedragen worden gedeeld door het totaal aantal minuten dat de muziek gebruikt is (zo bekomt men een bedrag per minuut, dat vermenigvuldigd wordt met het aantal minuten van elke track om het bedrag per titel vast te stellen); het uitgangspunt bij de verdeling is ofwel de programmatie op de radio: het repertoire van Microcam wordt gematcht met de playlists van Radio 3 voor klassieke muziek en met die van Radio 1, Radio 2, Radio Donna en Studio Brussel voor populaire muziek - de gebruikers hebben moeten aangeven welk soort muziek ze vooral draaien; ofwel - voor wie zegt CD's te spelen - de hitlijsten (waarin dus niet de backkataloog vertegenwoordigd is). Eenmaal het bedrag voor een bepaalde titel gekend, moet dat nog verdeeld worden onder de solist, main artist of bandlid (15 punten), artistiek leider, orketsleider of remixer (10 punten) en sessiemuzikant of elke andere muzikant of zanger, orkestlid, koorlid (5 punten). Wat Microcam van Auvibel ontvangt aan audio is ongeveer 1/3 (2/3 voor audiovisueel: dat wordt geregistreerd door CIM die via meetkastjes meet naar wat gekeken wordt en wat wordt gecopieerd op video; op basis van die gegevens en de duur van elk programma kent men een bedrag toe dat verdeeld wordt onder hoofdrol (15 punten), grote bijrol (7 punten) en nevenrol (3 punten)). De inning in de sectoren horeca en distributie is gestart begin 2000 met later op het jaar de radio-omroepen (openbaar en privaat), bioscoop, drive-in en filmfestivalsector.
Microcam en Uradex hebben eind 2000, met terugwerkende kracht tot 1996, 666 miljoen Bef geïncasseerd, aangevuld van dan af met zo'n 40 miljoen Bef per maand, geld dat, wegens geen akkoord tussen Microcam (2.500 leden) en Uradex (1.500 leden), begin 2001 niet kan verdeeld worden (wel voor de privé-kopie): met ongeveer 4.000 uitvoerende kunstenaars bedraagt dus de verdeling op dat moment in theorie gemiddeld 150.000 Bef. per uitvoerend kunstenaar.
Eind maart 2001 is de billijke vergoeding, na 18 maanden werking, gemeengoed geworden. Per uitbating wordt gemiddeld 1.981 Bef betaald door winkels, 2.388 Bef door kapperszaken en 6.217 Bef door de horeca. Voor de inningsjaren 1999 en 2000 zijn 154 miljoen Bef geïnd voor de winkels, 56 miljoen Bef voor de kapperszaken en 410 miljoen voor de horeca (26.3% van de winkels - 24.734 - heeft aangegeven op het aan 300.000 handelszaken verstuurde aangifteformulier dat er muziek wordt gespeeld, 48% van de kappers - 11.306 - en 60% van de horecazaken - 34.903). De repartitie bij de producenten is begin 2001 gestart en die voor de artiesten-vertolkers is gepland voor eind 2001. De rechtstreekse repartitie, verschuldigd door, bijvoorbeeld, radiostations, wordt berekend op basis van de playlistst (waarop titel, artiest en label vermeld zijn); de onrechtstreekse repartitie, waarbij in een handelszaak muziek wordt gespeeld via de radio, wordt verdeeld op basis van overeenkomstige playlists; de repartitie bij een handelszaak die CD's gebruikt, gebeurt volgens de hitlijsten. Voor de producenten gebeurt de verdeling per fonogram.
Jong-CD&V hengelt in 2003 naar de gunst van de (jonge) kiezer door ondermeer te eisen dat de billijke vergoeding zou betaald worden door de Vlaamse Gemeenschap.

Links