Muziektermen
Auteursrecht (in de muziekindustrie)
Het auteursrecht in België wordt geregeld door de wet betreffende het auteursrecht en de naburige rechten van 30 juni 1994, gepubliceerd in het Belgisch Staatsblad op 27 juli 1994. Het auteursrecht komt toe aan de maker van een origineel (persoonlijke stempel van de menselijke geest, al dan niet door een plotse ingeving dan wel door jarenlang denkwerk, al dan niet 'artistiek') werk, dat al een materiële vorm gekregen heeft (en dus niet de idee zelf), gemaakt door een fysieke persoon (geen rechtspersoon) of meerdere personen (gemeenschappelijk - ondeelbaar werk - of in een combinatie - deelbaar werk), niet aan de uitvoerder of de verspreider, welke laatste een beroep kunnen doen op naburige rechten, dit is aan het auteursrecht verwante rechten. Het auteursrecht is een exclusief recht en kan dus aan geen enkele restrictie onderworpen worden (het ontstaat door de loutere veruiterlijking van een schepping). Er dient volgens de Belgische auteurswet geen enkele formaliteit vervuld te worden om te genieten van het auteursrecht; in principe is zelfs geen aanvraag of registratie nodig en ook de copyright-notitie (de omcirkelde C of een in woorden gevatte omschrijving) is niet nodig al kan ze wel een psychologische betekenis hebben voor derden (in geval van betwisting moet de auteur dan wel kunnen bewijzen dat het werk door hem gemaakt is, bijvoorbeeld, door een aan zichzelf aangetekend opgestuurde partituur of demo). Het auteursrecht is in België geldig tot 70 jaar na de dood van de langstlevende auteur. Het auteursrecht bevat extrapatrimoniale rechten of morele rechten en patrimoniale of vermogens- of exploitatierechten. De morele rechten zijn niet afstaanbaar en betreffen het divulgatie- of verspreidingsrecht (de auteur beslist souverein of zijn werk af is en wanneer het waard is om het te verspreiden - een fonogramfirma kan, bijvoorbeeld, niet eigenhandig beslissen of een demo wordt uitgebracht), het recht op vaderschap (niemand anders kan zijn naam verbinden aan het werk en de auteur beslist of zijn naam op het werk vermeld wordt eventueel via een pseudoniem), het recht op respect, eerbied of integriteit (de auteur beslist of er wijzigingen mogen worden aangebracht aan het werk - een fonogramfirma, bijvoorbeeld, kan geen herwerkte versie uitbrengen zonder toestemming van de auteur) en het retentierecht of het recht op inkeer (de auteur mag zijn werk uit de openbaarheid terugtrekken of vernietigen). Op basis van dit morele recht kan geen enkele wijziging aan tekst of muziek van een muzikale compositie, geen vertaling noch welke vorm van adaptatie ook geschieden zonder de toestemming van de auteur. De patrimoniale rechten zijn, in tegenstelling tot de morele, wel afstaanbaar en betreffen het exclusieve recht om het werk aan het publiek mee te delen, het te reproduceren of te laten reproduceren, toe te stemmen in bewerking of vertaling en de verhuur of uitlening toe te laten. De eerste twee van de vier genoemde rechten staan bekend als het uitvoeringsrecht en het mechanisch reproductierecht, waaraan dan nog het synchronisatierecht wordt toegevoegd. Onder het uitvoeringsrecht ressorteert elke muziek die openbaar ten gehore wordt gebracht, rechtstreeks, live door (een) uitvoerder(s) dan wel via mechanische toestellen (juke box, geluidsafspeelapparatuur) en ether- dan wel kabelomroepen (half 1995 worden in de USA door de auteursverenigingen voor het eerst ook licenties voor muziekuitvoering gegeven aan Internet-providers). Het mechanisch reproductierecht heeft betrekking op de vastlegging van een werk op een drager en betreft vier aspecten: het recht om een werk op te nemen, om copies daarvan op dragers te vervaardigen, om deze dragers te verkopen en te verhuren voor privégebruik (het bestemmingsrecht), het recht om deze dragers in het openbaar te gebruiken (het gebruiksrecht, bijvoorbeeld, door een DJ). Het synchronisatierecht betreft het recht om een werk te gebruiken in een audio-visuele productie, zoals video en film.