Onderzoeksproject:
De integrale kwaliteitszorg binnen alle geledingen van het Openbaar Ministerie in België (2004-2005)

Opdrachtgever: de Dienst Strafrechtelijk Beleid, FOD Justitie.

Duurtijd: 1 januari 2004 - 30 juni 2005

Strategisch kader

Het onderzoek betreffende ‘integrale kwaliteitszorg’ (‘IKZ’) binnen het Openbaar Ministerie (OM) is één onderdeel van een globale onderzoeksstrategie gericht op de modernisering en verbetering van het OM. Het onderzoeksproject ‘IKZ’ werkt cumulatief met andere projecten die binnen het OM uitgevoerd worden (werklastmeting, BPR, …). Immers, kruisbestuiving tussen de verschillende lopende projecten binnen het OM brengt de totaliteit van acties in beeld, nl. een antwoord formuleren op de vragen wat (en wat niet) het OM dient te doen en hoe het OM het werk dient te doen? Bijvoorbeeld kunnen zo de resultaten van het project ‘werklastmeting’ input geven aan het ‘IKZ’ project (bv. de beschrijving van de taken en produkten van een parket). Op zijn beurt kan het ‘kwaliteitsonderzoek’ ten dienst staan van het ‘BPR’-project dat later uitgevoerd zal worden. Op deze manier kunnen de deelonderzoeken bijdragen tot een meer globale strategie ter verbetering van het OM.

Relevantie

In het OM zien we de introductie van management en kwaliteitsdenken. Hier en daar worden effectief inspanningen geleverd en acties ondernomen om bij te dragen tot een betere kwaliteit van het OM. De initiatieven waren in het verleden echter sporadisch en vaak alleenstaand.
Een kwaliteitszorgsysteem geeft een stimulans en een aanknopingspunt om het OM te verbeteren in één ruimer en integraal kader. Op basis van een dergelijk kwaliteitszorgsysteem kan op lange termijn gewerkt worden aan de verbetering van alle geledingen van het OM ten voordele van de afnemers van OM in de justitiële keten (politie, zetel, …), de burgers en de samenleving.

Doel en inhoud

Door het Octopusakkoord en het daaropvolgend wetgevende initiatief van 22 december 1998 en 12 april 2004 houdende verticale integratie van het Openbaar Ministerie (OM), kregen de procureurs-generaal de opdracht de kwaliteitszorg en -bewaking bij het OM te introduceren. Dit onderzoek had de bedoeling het College van Procureurs-Generaal en de Dienst voor het Strafrechtelijk Beleid wetenschappelijk te ondersteunen opdat een eerste stap gezet kan worden tot de invulling van integrale kwaliteitszorg (IKZ) voor het OM in België.

Het wetenschappelijk onderzoek bestond uit een literatuurstudie en een analyse van Belgische en internationale (o.a. Frankrijk en Nederland) kwaliteitsinitiatieven in de praktijk. In het kader van het onderzoek werd tevens permanent overleg gepleegd tussen enerzijds de onderzoeksgroep uit de academische wereld en anderzijds de contactpersonen van het OM, respectievelijk het Expertisenetwerk Strafrechtelijk Beleid en Strafrechtspleging van het College van procureurs-generaal en de Dienst voor het Strafrechtelijk Beleid.

Volgende taken werden gerealiseerd:

Deel 1 (januari - juni 2004):

  • verduidelijking van het begrippenkader waarbinnen kwaliteitszorg zich afspeelt en een schets van de context van het onderzoeksproject,
  • definiëring, plaats en mogelijkheden van IKZ in de bestaande organisatie,
  • beschrijving van de bestaande kwaliteitsmodellen en -technieken,
  • beschrijving van bestaande toepassingen van kwaliteitsmodellen in het OM en aanverwante organisaties,
  • kritieke succesfactoren en aanbevelingen tot de concrete toepassing en uitwerking van een kwaliteitsmodel in het Belgische OM.

Deel 2 (juli - december 2004):

  • inventaris van verbeteringsinitiatieven betreffende de werking en de organisatie van de parketorganisaties anno 2004. Op basis van de analyse van de inventaris zijn tevens conclusies getrokken voor de invoering van IKZ in het OM,
  • uitwerking van een generieke methodologie om te bepalen hoe IKZ best in het OM kan geïmplementeerd worden,
  • uitwerking van een indicatorenset, toegepast op justitie, voor de aandachtsgebieden: processen, medewerkers & partnerschappen.

Deel 3 (januari – juni 2005):

  • Verbreden en uitdiepen van het indicatorenset voor de organisatorische aandachtsgebieden van een kwaliteitsmodel,
  • Bijdrage tot de afstemming van verschillende verbeteringsprojecten én –initiatieven in de strafrechtelijke keten,

Valorisatie

Publicaties:

Studiedag

Onderzoekers

Coördinatie: Prof. dr em. Roger Depré & Prof. dr Geert Bouckaert.
Wetenschappelijk medewerker: Joris Plessers
Alle onderzoekers zijn verbonden aan het Instituut voor de Overheid, KU Leuven.