Doctoraat:
Publieke sector hervormingen en het dilemma van overheidscapaciteit in Tanzania: een studie van het verzelfstandigingsprogramma (2006-2011)

Promotor: Koen Verhoest
Doctorandus: Andrew Sulle

 

Korte inhoud

In deze studie wordt de verzelfstandiging van centrale publieke organisaties in Tanzania geanalyseerd. Onder invloed van het NPM en onder druk van internationale donoren heeft Tanzania sinds de late jaren ’80 ondermeer verzelfstandigingen doorgevoerd als onderdeel van een reeks van omvangrijke hervormingsprogramma’s.

Doelstelling

De studie heeft tot doel om bij te dragen tot de inzichten over NPM en verzelfstandiging als hervormingsstrategie in ontwikkelingslanden. De studie helpt na te gaan of NPM als hervormingsstrategie in ontwikkelingslanden mogelijk en/of wenselijk is, gezien de beperkte administratieve en governance capaciteit die meestal in deze landen aanwezig is.
Vooreerst wordt de vraag gesteld waarom Tanzania overgaat tot verzelfstandiging van centrale overheidsdiensten. Vanuit twee theoretische kaders, met name rationele keuze-theorieën (public choice) en anderzijds sociologisch institutionalisme (isomorfisme) wordt via context-, actor-, inhouds- en proces-analyse aangetoond dat Tanzania onder coercieve en normatieve isomorfistische druk verzelfstandigingen doorvoert, en land- en cultuurspecifieke wijzigingen doorvoert aan het in te voeren model. Ten tweede gaat de studie na hoe de verzelfstandigde agentschappen worden gestuurd en in hoeverre de administratieve capaciteit van de moederdepartementen daarbij bepalend is, naast andere factoren, zoals taak. Ook hier worden meerdere theoretische kaders gebruikt en datagaring via verschillende methodes (documentanalyse, surveys en interviews) gebruikt.

Inzichten en aanbevelingen

Deze studie levert een aantal inzichten op.
Zo toonde de studie aan dat de externe druk, en met name de rol van donoren, een cruciale factor is in het doorvoeren van de hervorming. Zowel institutionele factoren en de beperkte capaciteit van centrale ministeries beperken danig de effectiviteit van de aansturing van agentschappen. Zowel de capaciteit als de politieke wil ontbreekt voor de volledige doorvoering van NPM ideëen. Bij de invoering worden de hervormingselementen hertaald naar een sturingsmethode die past binnen de Tanzaniaanse culturele context. De studie argumenteert dat Tanzania eerst de institutionele en capaciteitsfactoren moet aanpakken, teneinde een sterke werking van de Tanzaniaanse administratie uit te bouwen, gebaseerd op bureaucratische principes. Pas op deze basis kan een verdere invoering van NPM principes worden ondernomen. Het verbeteren van technische, management- en leiderschapsvaardigheden zijn hierbij cruciaal. Deze hervormingen moeten verder ondersteund worden door een sterk eigenaarschap van de hervormingen bij de ambtenaren en een sterke politieke wil.